01/04/2016

Over deze website

Deze website is hoofdzakelijk gewijd aan de geschiedenis van Leiden in de oorlogsjaren, maar is ruimer van opzet en omvat de periode 1936-1948. Om een of andere reden lijkt er soms in Leiden weinig aandacht te zijn voor de oorlogsjaren. Of dat inderdaad zo is laat ik maar even in het midden, maar tijdens mijn gesprekken heb ik die opmerking wel vaker gehoord.
Veel populaire oorlogsboeken gaan over de lotgevallen van mensen: ontroerend, spannend, fascinerend, meeslepend, schokkend of ijzingwekkend zijn zo van die woorden die uitgevers graag op de achterflap vermelden. Dat is volkomen begrijpelijk en past goed in het moderne tijdsbeeld. Er is een sterke voorliefde voor spanning, emoties en voor de lotgevallen van aansprekende personen, helden, schurken en loosers, met verhalen over liefde, verraad, dubbelhartigheid. De oude scheidslijn tussen ‘goed’ en ‘fout’ lijkt verwaterd of zelfs omgedraaid: de goeien blijken toch een smetje te hebben en de slechterikken hadden toch ook hun goede kanten. Net echte mensen!

Maar je kunt mijns inziens nooit doorgronden wat iemand heeft meegemaakt wanneer je dat niet verknoopt met de historische context. Vandaar dat historisch onderzoek hoogst noodzakelijk is en blijft. Helaas is daar nooit zoveel belangstelling voor: te taai, te genuanceerd, te afstandelijk. Dat leest niet lekker. In wezen gaat het om onderzoek naar personen, plaatsen en gebeurtenissen, wie, wat, waar, wanneer. Dat is voor een historicus nog wel te doen en daar draait deze website dan ook vooral om.
Lastiger is het om er achter te komen waarom men iets deed (of naliet, dat is hetzelfde). De oorlogsperiode staat nog niet zo heel ver van ons af, maar mensen die de oorlog als volwassenen hebben meegemaakt zijn er niet zoveel meer. Terwijl we het heel lang rechtstreeks hadden kunnen vragen is dat er vanwege allerlei belemmeringen en beslommeringen nooit van gekomen. Wat ons rest zijn de overgeleverde verhalen, documenten en foto’s. Er ligt nog veel van dergelijk materiaal bij mensen thuis. Misschien wel bij u.