Synagoge

De synagoge aan het Levendaal was het centrum van de Nederlands Israëlitische Gemeente, die behalve Leiden ook de omringende plaatsen bestreek. Door de jodenvervolging in Duitsland in de jaren dertig waren er tientallen Duitse vluchtelingen bijgekomen, variërend van dienstbode tot academicus. Het kerkbestuur probeerde zo nodig de helpende hand te bieden aan deze nieuwkomers. Een aantal van hen verkreeg de Nederlandse nationaliteit. Twee derde van de Joodse inwoners was lid van de joodse gemeente. De overigen hadden vermoedelijk weinig binding met het Jodendom.
Terwijl verschillende Leidse Joden werden geconfronteerd met antisemitische agitatie, ontsnapte de synagoge, voor zover bekend, slechts eenmaal, in augustus 1940, aan een serieuze poging tot brandstichting. De verdachte werd door de Leidse politie op heterdaad betrapt, gearresteerd en veroordeeld. Eind 1940 werd de kuststreek, waar Leiden toe werd gerekend, voor mensen zonder geldige nationaliteit verboden gebied. Ongeveer 70 uit Duitsland, Polen en Tsjecho-Slowakije gevluchte Joden moesten de gemeente verlaten, omdat ze officieel stateloos waren.
Bij het opstellen van de lijsten in verband met de komende deportaties in 1942 telden de gemeenten Leiden en Oegstgeest ongeveer XXX Joodse inwoners. In het Joods weeshuis verbleven ongeveer XX kinderen en stafleden.
De anti-Joodse maatregelen maakten het de Joden steeds moeilijker om naar de synagoge te komen. In september 1942 vond de laatste eredienst plaats. Enkele kostbaarheden werden gered, maar het interieur werd vernield en verder gesloopt. Het pand diende daarna als opslagplaats. Enkele Leidse Joden die aan de synagoge waren verbonden, zijn gedeporteerd: de koster Mendelson, de leraar en voorzanger Bloemkoper.

De jodenvervolging en de Holocaust
Na de oorlog werd de Joodse gemeente weer opgebouwd en de Synagoge is nog steeds in gebruik.

Go to Locatie

Locatie

900+ locaties

Go to verhaal

verhaal

950+ verhalen

Go to Tijdlijn

Tijdlijn

400+ datums

Go to trefwoord

trefwoord

375+ trefwoorden