Dessauer-Neuwahl, Erich en Alice
Alice, Erich Leopold, Helga en Rolf Dieter Dessauer (bron: nabestaanden familie Neuwahl)
Erich Leopold Dessauer werd op 21 mei 1892 in Wolfenbüttel geboren. Hij trouwde met de op 22 juli 1902 in de Duitse stad Soest geboren Alice Neuwahl. Het stel vestigde zich in Hannover, waar Erich Leopold zijn brood verdiende als confectiefabrikant en coupeur. In Hannover werd op 9 november 1927 hun zoon Rolf Dieter geboren. Dochter Helga volgde op 27 juli 1930.
Op 8 april 1940 vluchtte het gezin Dessauer vanuit Duitsland naar Nederland. In augustus 1940 vestigden de Dessauers zich in Leiden op de Oude Singel 112. Nadat Erich Leopold, Alice, Rolf Dieter en Helga nog geen maand op dat adres hadden gewoond, verhuisden ze naar de Van ‘t Hoffstraat 33a. De moeder van Alice Dessauer-Neuwahl, Mathilde Neuwahl-Mosheim, woonde een paar straten verderop in de Leidse Professorenwijk op de Zeemanlaan 16.
In november 1940 werden de vier gezinsleden als stateloze niet-ariërs gedwongen de kuststreek te verlaten en naar Den Bosch te verhuizen. Op de Koningsweg 49 woonden ze samen met de familie Stern, die dezelfde dag ook verplicht moest verhuizen. We weten dat de 14 jaar oude Rolf Dieter in oktober 1941 was ingeschreven als leerling op het Joods Lyceum te Den Bosch. Naar welke school Helga ging is onbekend.
Op 9 april 1943 werden de Dessauers in Den Bosch opgepakt en naar Westerbork afgevoerd. Volgens de fiche van de Joodse raad was Erich een ‘representatieve figuur’ wiens gezondheidstoestand werd omschreven als ‘labiel’ vanwege ‘hartlijden’. Tijdens het oponthoud in het kamp engageerde Erich Leopold zich voor de technische leiding van de Jeugdzorg en zette hij zich in als coupeur van de centrale werkplaats.
Na ruim drie maanden in het kamp te hebben doorgebracht ging het gezin op 20 juli 1943 vanuit Westerbork op transport naar ‘het Oosten’, een in die tijd gangbaar eufemisme voor ‘hun dood tegemoet’. Drie dagen later werden de Dessauers direct na aankomst in de gaskamers van Sobibor vermoord. Erich Leopold werd 51, Alice 41, Rolf Dieter 15 en Helga 12 jaar oud.
Voor hun woning in Den Bosch zijn struikelstenen gelegd.
————————————————————————————————————
Op woensdag 6 november 2024 werden door de Stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden Stolpersteine voor Erich Leopold, Alice, Helga en Rolf Dieter geplaatst bij hun laatste vrijwillig bewoonde adres: Van ‘t Hoffstraat 33a.
Een verslag van deze dag is te lezen op de website van de Stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden. Daarop staan ook foto’s en de teksten die bij de steenleggingen werden uitgesproken.
Deze tekst is (deels) gebaseerd op informatie van de Stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden, die toestemming verleende voor de tekstbewerking en het plaatsen van beeldmateriaal.
BRONNEN
Arnold Schalks (Werkgroep Stolpersteine Leiden), nabestaanden familie Neuwahl
Joods Monument – Erich Leopold Dessauer
Joods Monument – Alice Dessauer-Neuwahl
Joods Monument – Rolf Dieter Dessauer
Joods Monument – Helga Dessauer
Tekst aangepast door de redactie op 3 januari 2025.
