Harteveld-van Evert, Pieter en Maria

Aan het begin van de Bezetting werkte Pieter Harteveld (1909) als typograaf bij Sijthoff in de Doezastraat. Via een wederzijdse vriend werd hij benaderd door de in Amsterdam werkzame Frans Hofker gevraagd mee te werken aan een blad met de naam Vrij Nederland. Dit zou uitgroeien tot een invloedrijk landelijk illegaal blad. Harteveld zelf heeft het hier, voor zover bekend, nooit over gehad, zodat we niet weten hoe het precies is gegaan. Vermoedelijk heeft hij niet lang aan de vervaardiging van het blad meegewerkt.

Prof. P. de Boer en De Jonge Acht
Buiten werktijd was Piet Harteveld heel actief in de Nederlandse Christelijke padvindersvereniging. Hij was assisitent van het districtshoofd prof. P. de Boer. De Boer vroeg hem toe te treden tot een groepje jeugdleiders om bijeenkomsten te organiseren voor de Leidse jeugd van alle gezindten. Dit groepje noemde zichzelf De Jonge Acht. De Jonge Acht organiseerde jeugddiensten in de Pieterskerk voor jongeren van alle gezindten. Er werden algemene thema’s aan de orde gesteld. De kerk zat enkele malen helemaal vol.

Een Joods kind in huis
Via de hervormde predikant Grad Koch uit Leiderdorp kreeg hij een Joods jongetje in huis. Het was Abel de Jong (1940), wiens oom Lou na de oorlog bekendheid zou krijgen als directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie. Abels broer Daan was elders ondergebracht, hun ouders werden gepakt in Frankrijk en overleefde de oorlog niet. Na de oorlog bleef Abel nog lange tijd wonen bij het echtpaar Harteveld, dat zelf geen kinderen had.

Schoonouders
De ouders van Maria Harteveld-van Evert (1910-1998) waren ook betrokken bij de hulp aan ondergedoken joden. Helaas werd haar vader Willem opgepakt in verband met de arrestatie van de Joodse familie Poons-Cohen. Willem van Evert overleed in 1945 in KZ Bergen-Belsen.
Later in de oorlog kreeg Harteveld contacten met de Binnenlandse Strijdkrachten in de persoon van apotheker D.C. Kok en Lucas Questroo. Hij kreeg een vals persoonsbewijs van de Leidse ambtenaar Cor van Wijk. Wat hij verder in deze periode heeft gedaan is niet bekend.

Pedel
Na de oorlog werd Harteveld medeoprichter van de Jeugdhulp en de Leidse Jeugdactie. Nog jaren zou hij betrokken blijven bij het hervormd jeugdwerk. Bekend werd hij als pedel van de Leidse universiteit, wat hij direct na de oorlog werd op voorspraak van De Boer. In 1974 ging hij met pensioen. Pieter Harteveld overleed in 1989.

Meer lezen:
G. Hovingh, Predikanten die joden hielpen, PDF op internet versie VII 15 augustus 2019 p. 202;
Boudewijn Smits, Loe de Jong 1914-2005 – Historicus met een missie (Amsterdam 2014 );
Winkel, De ondergrondse pers 1940-1945 p. 277.
Voor De Jonge Acht die ook Pieter de Boer.

Go to Locatie

Locatie

1000+ locaties

Go to verhaal

verhaal

1000+ verhalen

Go to Tijdlijn

Tijdlijn

475+ datums

Go to trefwoord

trefwoord

375+ trefwoorden